Nieuws
Amateurclubs snakken naar oude normaal: ‘Die gasten missen toch vooral bitterballen en bier’
Overheidsregelingen, gemeentelijke potjes, sponsoren en suikerooms houden die clubs vooralsnog in leven. Volgens voetbalbond KNVB staat nog niet één vereniging op omvallen. Maar bij zeker 10 procent van de circa 2400 clubs staat het water al aan de lippen. En meer dan de helft (60 à 70 procent) teert volgens de bond dik in op het eigen vermogen. Geld dat eigenlijk was bedoeld voor een nieuwe kantine of duurzame verlichting, wordt nu gebruikt om gaten in de begroting te dichten.

Amateurverenigingen in het hele land schetsen globaal hetzelfde beeld. Dit seizoen zingen ze het nog wel uit, van een massale ledenterugloop is nergens sprake en bij de jeugd – die nog mag trainen – is geregeld zelfs sprake van aanwas. Maar deze situatie mag zeker niet al te lang meer duren. Dan gaat het onherroepelijk wringen.

,,Elke maand dat de kantine gesloten blijft, wordt het voor clubs lastiger’’, zegt Laurens Eigeman, penningmeester van het 101 jaar oude DCV uit Krimpen aan den IJssel. ,,De grote gevolgen op financieel gebied komen pas begin volgend seizoen. Dan trekt het rookgordijn op en merken we bij de volgende contributieronde hoeveel leden er nog willen blijven voetballen en welke financiële bak ellende we over ons heen gaan krijgen.’’

Daarin draait alles om perspectief. Om de route terug naar het veld. De vorige competitie stopte plots in maart. Het huidige seizoen is amper op gang gekomen en ligt al sinds oktober stil. Alleen voor de A-categorie (de hoogste competities in de diverse categorieën) liggen er scenario’s op tafel om de competitie te vervolgen vanaf april, communiceerde de KNVB deze week. Alle andere teams spelen hooguit nog in de kleinschalige vorm van een Regio Cup, tegen teams uit de omgeving. ,,Natuurlijk willen we graag weer spelen. Maar als dat nog steeds zonder publiek en horeca is, waar doe je het als club dan eigenlijk voor?’’, zegt Theo Jochoms, voorzitter van De Treffers, met 1300 leden de grootste club uit het Gelderse voetbalbolwerk Groesbeek. ,,Dan kost het ons alleen maar een smak geld.’’

Dat er ondanks maanden zonder amateurvoetbal nog geen club bankroet is, bewijst volgens Jan Dirk van der Zee dat de Nederlandse verenigingsstructuur ijzersterk is. ,,Een normaal bedrijf overleeft het niet als 40 tot 50 procent van de inkomsten wegvalt’’, zegt de directeur amateurvoetbal van de KNVB. ,,Maar de kracht van deze sector is sterker dan de huidige crisis.’’ Dat neemt niet weg dat Van der Zee zich ook zorgen maakt om de ‘onzichtbare onderstroom’ bij de clubs. Wat doen sponsoren, leden en vrijwilligers volgend seizoen met hun vrije tijd en spaarcenten? ,,Nu zijn er nog weinig alternatieven, alles is dicht. Maar we weten dat de jeugd en jongvolwassenen zich deze vraag stellen.’’ Laat staan als corona ook zijn stempel drukt op komend seizoen. ,,Wordt dit over de zomer heen getild, dan hebben we echt een probleem. Dan wordt er aan de poten van onze unieke infrastructuur gezaagd. Je kunt hier op elke hoek van de straat voetballen. Zo toegankelijk moet het blijven.’’

Het proces terug naar het oude normaal loopt gefaseerd, dat begrijpt iedereen. Maar voor na de zomer moet wel weer perspectief geboden worden aan de voetballers, anders vrezen tal van verenigingen een ledenterugloop. ,,Spelers hebben nu een leven zonder amateurvoetbal ontdekt en er zijn leden wie dat wel bevalt’’, merkt Rogier Schultz, voorzitter van de roemruchte Utrechtse club Elinkwijk, waar een stevige reorganisatie nog niet was afgerond toen het coronavirus toesloeg. ,,Wij hopen dat ze straks allemaal blijven voetballen, maar dat is afwachten.’’

Bij het Haagse Houdt Moedig Stand (HMSH) herkent penningmeester Ibrahim Düztas die zorgen. Hij heeft nu al de grootst mogelijke moeite om de betalingen te innen van leden en sponsoren. ,,Ik krijg dagelijks mails binnen van mensen die niet willen betalen omdat ze toch niet mogen voetballen’’, vertelt Düztas, die vreest voor opzeggingen. ,,Ik probeer ze allemaal om te praten, maar wat ik moet ik ze vertellen? Ze kunnen en mogen nu niks. Sponsoren hetzelfde verhaal. Stuur je een factuur en krijg je als antwoord: ‘Waarom zou ik jou betalen? Ik heb nul reclame nu’. Die bedrijven hebben het ook moeilijk. Dus dan doe je er maar een beetje korting op, hè.’’

Alle clubs hebben op hun eigen manier last van de crisis, al signaleert de Belangenorganisatie Amateur Voetbalverenigingen (BAV) een verschil tussen de Randstad (districten West I en II) en de rest van het land. ,,De sociale betrokkenheid op het platteland lijkt groter. Leden en sponsoren in de grote stad hebben eerder zelf financiële problemen’’, zegt voorzitter Ben van Olffen.

Voorzitter Jochoms van De Treffers onderschrijft dat. De financiële impact van corona loopt bij zijn vereniging op naar een bedrag in de tonnen. ,,Maar sponsoren laten de club hier echt niet in de steek, terwijl ze het zelf ook moeilijk hebben. Iedereen wil hier zijn steentje bijdragen. De voetbalbeleving in een dorp als Groesbeek blijft enorm, ik verwacht hier minder snel problemen.’’

Maar de onwerkelijke situatie dat je als voetbalclub niet de dienst mag leveren waarvoor je opgericht bent, zorgt overal voor uitdagingen. Hoe houd je de leden betrokken bij de club, zonder rollende bal? De verenigingen Hauwert ’65, MOC, SEW en RKVV Zwaagdijk spelen deze winter een Digital Derby, een quiz met als inzet de titel ‘Slimste Club van West-Friesland’. ,,We willen voorkomen dat we straks moeten concluderen dat we de senioren alleen een factuurtje gestuurd hebben, zonder iets voor ze te organiseren’’, legt Eelco Groen, voorzitter van Hauwert ’65, uit. ,,De strijd die we normaal met onze buurclubs op het veld hebben, zetten we nu digitaal voort.’’

Creatieve ledenbinding, je ziet het overal in Nederland. Van een digitale burenstrijd tot samen lunchen of footgolf, want dat mag dus nog wel met een bal. De onvermijdelijke flessenacties. De Grote Clubactie. En een beetje loyaal lid draagt nu een mondkapje met clublogo.

Maar in de huidige crisis stijgt de creativiteit geregeld ook boven de oer-Hollandse kneuterigheid uit. Zo brouwen ze bij Pelikaan uit Zwijndrecht nu hun eigen Peli-bier om de clubkas te spekken. En Floreant uit Boskoop besloot in december de poorten van de accommodatie open te zetten voor de lokale jeugd die nergens terecht kon. Maatschappelijke verantwoordelijkheid tonen, wat de vereniging een compliment van minister Hugo de Jonge opleverde.

Koninklijke HFC, de oudste en een van de grootste clubs van Nederland, organiseert bij gebrek aan de bal maar bootcamps voor de senioren. ,,Kunnen de leden toch nog in tweetallen het veld op. Zo blijven de teams nog een beetje hecht’’, reageert voorzitter Dirk Jan Rutgers. ,,Maar uiteindelijk willen die jongens toch gewoon het balletje terug.’’

En dat vraagt om geduld. Tot die tijd moeten alle verenigingen de tering naar de nering blijven zetten. En dat ligt hier en daar gevoelig, met trainers die ook in het amateurvoetbal vaak betaald krijgen. ,,Bij ons beweegt iedereen dus met corona mee’’, verduidelijkt Westlandia-voorzitter Ton van Marrewijk meteen. ,,Een les die we geleerd hebben in de eerste lockdown. Trekt de vereniging het niet, dan proberen we alles in redelijkheid aan te passen.’’

Een loonoffer dus, al is dat soms niet nodig. Zo maakte Van Marrewijk al mee dat trainers vrijwillig afzien van hun beloning. ,,In crisistijd worden de rijen gesloten en leer je je vrienden kennen. Gelukkig hebben wij er een heleboel.’’ Andersom zijn er ook clubs die hun leden financieel juist tegemoetkomen, met het oog op de onzekere toekomst. Korting op de contributie. Of zelfs helemaal geen contributie voor de tweede seizoenshelft, zoals Dosko uit Bergen op Zoom besloot.

Bij AFC uit Amsterdam doen ze het dan weer op hun eigen manier. Daar mogen de trouwe senioren zelf kiezen, voor komend seizoen. ,,Of korting op de contributie, of een bartegoed. Dan mogen ze dat weer op komen drinken op de club’’, zegt voorzitter Ad Westerhof. ,,We hebben net een nieuw clubhuis met negen taps staan. Wat die gasten nu het meeste missen, is toch de derde helft. Niet het voetbal, maar de bitterballen en het bier.’’

Bang voor een terugloop is Westerhof, voorzitter van 1300 leden, dan ook niet. ,,Voetballers zijn conservatief. Als het balletje straks weer rolt, gaan ze gewoon weer voetballen. We hebben de feesten al ingepland. Mag het weer, dan wordt het ook meteen een groot bacchanaal.’’

Met zijn eigen voetbalschool, het trainerschap bij DHSC in de Utrechtse wijk Ondiep en een rol als analyticus bij RTV Utrecht zit Gert Kruys diep in de krochten van het amateurvoetbal. Zicht op de financiële situatie in de sector heeft hij niet zozeer. Meer zorgen maakt Kruys zich over de fysieke en mentale gesteldheid van de amateurvoetballers. ,,Jongens op straat dreigen zich te gaan vervelen. Die moeten hun ei weer kwijt kunnen op het veld.’’ Hij wijst op de rellen in diverse steden. ,,In Utrecht bleef het redelijk rustig. Maar niet voetballen, niks kunnen doen met z’n allen, dat trekt een zware wissel.’’

Het voetbaldier in Kruys kan dan ook niet wachten op hervatting van de competitie. De trainer Kruys houdt tegelijk zijn hart vast. ,,De fitheid is bij velen hard achteruitgegaan. Ik ben bang voor een lawine aan blessures.’’


VOOR U GELEZEN OP AD.NL D.D. 5 FEBRUARI 2021
Algemeen - vrijdag 5 februari 2021